Utrecht – Peter Schotman, lid van de Vier van Vrijdag, is 20 jaar geleden begonnen met het schrijven van gedichten. Die weerspiegelen zijn zoektocht naar diepte en verlangens van het leven en de emoties daarbij. Als metaforen dienen reizen als zeiler over zee, over land en in zijn herinnering. Zijn gedichten werden gepubliceerd in de tijdschriften Taalpodium en Concept en door hen uitgegeven verzamelbundels. In 2011 is zijn debuutbundel ‘Op windveren van verlangen’ verschenen, uitgegeven door Kleinood & Grootzeer.
Ik – Belanda1)
geboren in een eilandrijk van olifanten en rinocerossen,
van palmen, tamarindes en bananenbomen,
mijn grootvader ‘bekende Nederlander’, burgemeester en
voorzitter van de Nederlandsch-Indische Plantersbond,
mijn oom administrateur van succesvolle plantages
en inspecteur van politie,
de baboe en djongos2), in djongkok3) gehuld
om het blonde ventje te koesteren en met de aap
in de boom te ruilen tegen een pisang,
maar het zwembad verboden voor inlanders en honden.
Jij – Insulinde
eeuwenlang geteisterd door roofzuchtige kooplieden
als Noormannen met talrijke schepen geland,
zendelingen van een christelijke boodschap
onder leiding van hun Jan Pieterszoon Coen,
stichter van Batavia en slachter van Bantam, en Hendrikus Colijn,
Nederlands staatsman met klewang en karabijn,
goed voor duizenden doden onder koelies
in wurgcontracten uitgebuit, plukten cacaobonen,
waarvan ze de chocola nooit zouden proeven, een beleid
ethisch als ontwikkelingshulp vermomd
Jij – Indonesië
driehonderdvijftig jaar door ons tegen je zin beheerd
je leiders door ons Westers opgeleid, maar jarenlang geïnterneerd
je olie door de Bataafse Petroleum Mij. en de Jap begeerd,
Atjeh door KNIL en kettingberen gepacificeerd In Naam der Koningin4),
mijn vader op het ereveld vóór Sumatra gebleven.
Een ‘Speciale Operatie’, Politionele Actie gedoopt,
kampongs met vrouwen en kinderen in vlammen op,
Westerling, meester van standrechtelijke executie.
Nota’s vol excessen,
heten dat nu niet oorlogsmisdaden?
Belanda – Indonesia
na zovele jaren de stoute schoenen aan, mijn oerwoud in
tussen crotons en bromelia’s, lucht- en plankwortels door,
beschermd door Ganesh5) met een dagelijkse offerande,
als kind al aaide ik eerbiedig de haren op je poot,
onder rijsthoed de sawa’s door, de dessa in, met zang en dans
voor mij, door dit gastvrij volk, in sarong gehuld, de gamelan klinkt.
Door draken en varanen gebiologeerd reis ik
de Stille Kracht achterna, zonder guna guna6),
karbouwen staren mij aan, koereigers op de rug
ik ben hier thuis.
– Peter Schotman
1) Maleis voor Hollander 2) huisbediende 3) hurkzit 4) film over de Atjeh-oorlog met Thom Hoffman (Indië, betovering en desillusie, Meulenhoff 2022) 5) olifant-god van de reiziger, 6) tovenarij, stenen regen