Mexico als foute man en Nederland als saaie echtgenoot

Eugenie van Stratum als ploetermoeder in Mexico-City

Door Peter le Nobel

Eugenie van Stratum was vol van Mexico, maar begint Nederland opnieuw te waarderen. Foto: Peter le Nobel
Eugenie van Stratum was vol van Mexico, maar begint Nederland opnieuw te waarderen. Foto: Peter le Nobel
Utrecht – “Mexico is een foute man. Hij is spannend, maar je bent nooit helemaal veilig. Nederland is die saaie echtgenoot op de bank, maar hij blijft wel bij je”, zegt Eugenie van Stratum. Zojuist is haar debuut ‘Move it!’ verschenen. Over de ‘migratie-avonturen van een ploetermoeder in Mexico City’. Anders dan de onderkop doet vermoeden is Van Stratum een en al enthousiasme over haar besluit om met haar man, ‘el Senor’, mee te gaan. Drie jaar woont ze nu in de stad, ter grootte van de provincie Utrecht met 28 miljoen inwoners.

Het boek is een echte biografie, een verslag bijna van haar leven in Mexico, met alle indrukken die zij opdoet en de praktische problemen bij het vinden van bijvoorbeeld een huis en een school voor haar kleuter Caesar. Vlot geschreven en een aanrader voor wie migratieplannen heeft.

Uit het boek spreekt wel duidelijk dat Van Stratum geen type is van eindeloze bedachtzaamheid. Het is niet iedereen gegeven om half struikelend uit het toilet, met de broek nog letterlijk tot op de knieën, mee te gaan in het besluit van manlief dat er binnen zes weken naar Mexico wordt gevlogen. Definitief.

‘Het leven is een werkwoord dat je naar eigen inzicht kunt vervoegen. Ik ga voor de actief tegenwoordige tijd’, is dan ook haar eigen motto. Dat klinkt oppervlakkig, maar dat is allerminst zo; die houding heeft een duidelijk gevolg: Van Stratum kiest ervoor om volop te integreren in de Mexicaanse maatschappij. In het boek beschrijft ze een scene hoe het niet moet: ene Laurie, vrouw van een expat, klaagt en zit haar tijd uit. Laurie beschrijft hoe leuk en actief haar leven vroeger was.

‘Wat vind jij eigenlijk?’ vraagt ze.
Nog voordat ze haar zin heeft afgemaakt, grijp ik mijn kans:
‘Ga op tennisles, zwem elke dag een uur, regel iemand die voor je kookt als je er zelf een hekel aan hebt, stop met het stalken van je man, zie de palmbomen en de blauwe lucht, negeer je plafond, leer Spaans of behelp je met Engels en maak je er verder niet zo druk over, eet gezond, ontspan je in bed met een goed boek, vecht niet tegen die kilo’s en vecht vooral niet meer zo tegen jezelf. Dan komt je man misschien eerder thuis. Kunnen jullie samen iets leuks gaan doen’, adviseer ik met klem.
‘O’, vormen haar lippen, haast zonder geluid. ‘Ik wilde eigenlijk alleen maar weten hoe jij het vindt om hier te wonen.’

Globetrotter

“Ik ben nooit een grote reiziger geweest”, zegt Van Stratum. “Pas toen ik mijn man leerde kennen bezocht ik de Filippijnen waar zijn vader woonde en gingen wij op huwelijksreis in Zuid-Afrika. Mijn man is veel meer een globetrotter. Zo is hij opgegroeid in Tunesië. Ik oefende in Nederland verschillende communicatiefuncties uit en wilde juist per se bij Nederlandse bedrijven werken, omdat ik er niet zeker van was of ik me ook in het Engels zo goed kon uitdrukken als voor mijn werk zou zijn vereist.”

Toch zag Van Stratum de emigratie als een grote kans. Anders dan veel andere vrouwen had zij er geen moeite mee haar carrière af te breken en haar man te volgen, terwijl ze het uiteindelijk geschopt heeft als director communications bij een kabelmaatschappij.
“Ik was toch zoekende. We werkten allebei keihard, leidden een jachtig leven: ‘Doe jij de hond, doe ik ons kind’. Ik zag het niet als een opgave om dat op te geven.”

Houding

Na drie jaar ziet Van Stratum haar houding tegenover Mexico en Nederland veranderen. “Het eerste jaar riep ik: ‘Jippiejajee. Mexico! Boe op Holland! De kleine dingen vielen mij op, zoals het persoonlijk contact in Mexico en het chagrijn in Nederland. Hier wordt het je overduidelijk dat het voor iemand in de horeca ook maar een bijbaan is naast de studie. Mexicanen zijn blij met een baan en trots op hun uniform, waar een Nederlander juist van gruwt. En elke dag zonnig weer doet iets met een heel volk. Je wordt ook chagrijnig als je zes maanden in de kou en ellende zit.”

“Het tweede jaar stond ik er wat neutraler in. Dat kwam vooral door het schuldgevoel dat je tegenover het thuisfront had. Je voelt dat je tekortschiet in het contact onderhouden, maar je weet dat je niks aan de situatie kunt veranderen. Mijn man moest snoeihard werken en had eigenlijk geen zin om in die ene week in Nederland rekening te houden met familie. Hij wilde het liefste een biertje drinken met zijn vrienden.”

Projectie

“In het derde jaar is iedereen veel positiever over Nederland en vinden we het heel leuk om iedereen te zien. Mijn zoon ziet nu dat hij onderdeel is van een grote kring waar hij altijd Nederlands kan praten en exact hetzelfde is. Alles wat hij ziet, vindt hij mooi. Dat zegt zijn oma ook: ‘Je vindt echt alles mooi hier.’ Caesar zei: ‘Nederland is mijn land.’ Alles hier ruikt zo lekker, zo fris. En de mensen zijn eigenlijk heel vriendelijk. Misschien was ik in Nederland wel te opgefokt en krijg je terug wat je uitstraalt. Alles in het leven is wat dat betreft projectie.”

“Een journaliste was correspondent in Italië. Zij had een huis en een vriend en voelde dat ze echt iets moet achterlaten toen ze naar Mexico moest. Ook zij heeft een boek geschreven. Anders dan ik zat ze in een arme wijk van Mexico en schreef ze over alle ellende die de corruptie en de drugsoorlogen met zich meebrengen. Natuurlijk zag ik ook hoe mijn vriendinnen uit de upper class zich in kogelvrije auto’s lieten vervoeren. Ik denk dat we in onze conclusies wel bij elkaar uitkomen.”

Angst

In Mexico moest haar man het Deens hypotheeksysteem introduceren. Zijn droom is om hetzelfde systeem ook naar Nederland te brengen. “Hij is ook door schade en schande wijs geworden. Hij werkt samen met 40 mensen, allemaal Mexicanen. Hij is een hoge boom en moet tegen de stroom inroeien. Hij heeft veel sneller dan ik de traagheid ontdekt. Veel Mexicanen durven geen verantwoordelijkheid te nemen en worden geregeerd door angst. Elk mailtje printen ze uit en bewaren ze in mapjes, van laag tot hoog. Handtekeningen durven ze niet te zetten, want vroeg of laat kun je daardoor aangepakt worden. Mijn man heeft helemaal geen tijd om elk mailtje uit te printen. In dat opzicht is hij echt een Europeaan, en hij heeft geen zin om én vooruit én achterom te kijken.”

Terugkeren of blijven

“Inmiddels vind ik Mexico zo leuk dat ik er zou willen blijven. Ik denk dat ik van het hele gezin er het meest moeite zou hebben om terug te keren.”
Mexico heeft Van Stratum veel gebracht. “Het schrijven, maar ook het moederschap, ook al zullen veel feministen hier niet blij zijn met zo’n opmerking. Ik was al moeder in Nederland, maar achter gezien alleen in titel. Ik bracht mijn zoon naar de crèche, dacht wel: ‘Zielig dat hij huilt’, maar ik moest door naar vergadering. In Mexico ken ik alle kleine verhalen, al zijn vriendjes bij naam en weet ik alle kleine dingen die voor hem heel groot zijn. En de Mexicaanse vrouwen zijn totaal niet geïnteresseerd in wat ik heb gestudeerd, wat ik allemaal wel niet heb bereikt. Het gaat echt om mij. Dat is ook wel heel ontspannen.”

—-

Mexico‘Move it!, Migratie-avonturen van een ploetermoeder in Mexico-City’, Eugenie van Stratum, Uitgeverij A.W Bruna, 232 p. ISBN: 978 90 229 9700 0.
Prijs: € 15