Maand van de Geschiedenis actueler dan ooit

Nelleke Noordervliet schrijft het essay ‘Door met de strijd. Nederland en opstand’. Foto: Jitske Schols

Utrecht – Het Nederlands Openluchtmuseum doopt in 2018 oktober voor de zevende keer om tot Maand van de Geschiedenis. Het thema Opstand inspireerde honderden instellingen om hun krachten te bundelen. Nieuwe samenwerkingen ontstaan door het gezamenlijke doel: geschiedenis onder de aandacht brengen bij een groot publiek.

‘Opstand is de motor van de geschiedenis’, aldus essayist Nelleke Noordervliet, en dat blijkt. Haar essay werd in recordaantallen ingekocht door boekhandels en bibliotheken. De verre en recente geschiedenis zijn doordrenkt van opstand: dit thema verbindt verleden en heden en dat spreekt aan. Niet eerder waren er in één maand zoveel culturele manifestaties, van evenementen tot landelijke festivals.

Het complete programma van de Maand van de Geschiedenis is op 1 september bekendgemaakt en is te vinden op www.maandvandegeschiedenis.nl.

Meer manifestaties

De Maand van de Geschiedenis heeft een impuls gegeven aan het cultuur- en erfgoedveld. Door heel het land komen musea, bibliotheken, archieven, theatergezelschappen en andere organisaties en instellingen bij elkaar om – vaak ook buiten de eigen poort – performance/ theater, muziek, debat, lezingen en meer samen te voegen tot één activiteit. Dit jaar met een toename aan samenwerkingsverbanden, die het activiteitenaanbod een domeinoverstijgend karakter geven.

Tijdens de vijftiende Maand van de Geschiedenis worden door heel Nederland meer dan 600 activiteiten georganiseerd waarvan 30 procent in samenwerkingsverband. Jaarlijks trekken deze activiteiten 400.000 bezoekers aan.

Verhoogde oplages

Passend bij het thema schrijft Nelleke Noordervliet speciaal voor de Maand van de Geschiedenis het essay Door met de Strijd. Nederland en opstand, dat door de CPNB wordt uitgebracht. In oktober is het essay in de boekhandel te koop voor € 3,50. Dit jaar heeft het een oplage van maar liefst 19.600 exemplaren – 33 procent meer dan vorig jaar. Op meer dan duizend plaatsen is daarnaast het Maand van de Geschiedenis-magazine verkrijgbaar, met achtergrondinformatie over het thema en een selectie van activiteiten. De populariteit van geschiedenisboeken neemt jaarlijks toe tijdens de Maand van de Geschiedenis: zo steeg de afzet van boekhandels in oktober 2017 met 38 procent.

Hoogtepunten in de Maand

De Maand van de Geschiedenis wordt op zondag 30 september officieel geopend tijdens de live radio-uitzending op NPO Radio 1 van OVT in het Nederlands Openluchtmuseum. Op zaterdag 6 oktober vindt de derde editie van het Geschiedenis Festival plaats in Haarlem. Traditiegetrouw wordt de Maand van de Geschiedenis afgesloten met de Nacht van de Geschiedenis in het Rijksmuseum, dit jaar op zaterdag 27 oktober. Daarnaast worden er door heel Nederland lokale geschiedenisdagen georganiseerd, zoals de Dag van de Arnhemse Geschiedenis, de Dag van de Groningse Geschiedenis en 024 Geschiedenis Nijmegen. Een greep uit het programma:

Nacht van de Utrechtse Geschiedenis

Nieuw dit jaar in het rijtje van ‘week/dag/avond/nacht van’ is de Nacht van de Utrechtse Geschiedenis. De Vereniging Oud-Utrecht, Het Utrechts Archief, het Centraal Museum, de Domkerk en Theatergroep Aluin slaan de handen ineen voor een groot evenement in de Utrechtse binnenstad op 13 oktober. Er zijn lezingen, theater- en filmvoorstellingen, workshops en proeverijen, allemaal met een link naar het thema Opstand. Van de Bataafse Opstand tot Vietnamdemonstraties. Ongetwijfeld is dit initiatief het begin van een mooie nieuwe traditie tijdens de Maand van de Geschiedenis.

History in Concert

Op 16 oktober vindt de allereerste editie van History in Concert plaats in TivoliVredenburg Utrecht. Samen met 22 musea belichten Nederlands grootste muzikanten deze avond opstandige thema’s uit de Canon van Nederland. Het gaat om onderwerpen die vandaag weer opspelen of nog steeds impact hebben, zoals slavernij, emancipatie en de Beeldenstorm. Van hiphop tot opera: onder anderen Blaudzun, Ellen ten Damme, Herman Pleij met de Nederlandse Opera Studio, Linde Schöne en Zwart Licht treden op. De presentatie van de avond is in handen van Matthijs van Nieuwkerk.

The Black Archives en De Correspondent

Historisch archief The Black Archives en journalistiek platform De Correspondent organiseren op 19 oktober een avond met als thema Verzwegen Geschiedenis. Verschillende sprekers zullen ingaan op historisch zwart verzet. Zo spreken Jennifer Tosch en Karin Amatmoekrim over de tot slaaf gemaakte Sojourner Truth, die in de negentiende eeuw vocht voor vrouwenrechten. Helene Christelle vertelt over haar onderzoek naar neokoloniale invloed in de textielindustrie in Afrika, en The Black Archives presenteren het bijzondere verhaal van Hermina en Otto Huiswoud, revolutionairen binnen de Surinaamse gemeenschap in Nederland.

Libris Geschiedenis Prijs

De Libris Geschiedenis Prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. Oorspronkelijkheid, leesbaarheid en historische degelijkheid zijn de belangrijkste criteria. De prijs is een initiatief van Historisch Nieuwsblad, Libris, Nederlands Openluchtmuseum, Rijksmuseum Amsterdam, VPRO en de Volkskrant en wordt uitgereikt in de Maand van de Geschiedenis. Met deze prijs willen de initiatiefnemers een stimulans geven aan het goede historische boek in Nederland. Op 28 oktober wordt de prijs uitgereikt door juryvoorzitter Jeroen Dijsselbloem tijdens een speciale live radio-uitzending op NPO Radio 1 van OVT.

Voor alle informatie, kijk op www.maandvandegeschiedenis.nl