Leine brengt teksten Heytze liefdevol tot leven

Ingmar Heytze. Foto: Michiel Stam
Ingmar Heytze. Foto: Michiel Stam

Utrecht – “Als Leine mijn gedichten vertolkt, klinkt het alsof de tekst voor haar muziek is geschreven in plaats van  andersom. Zulke liefdevolle aandacht voor je werk is zeldzaam.” Dichter /schrijver Ingmar Heytze is meer dan tevreden met de wijze waarop Leine – als singer/songwriter Grote Prijswinnares 2007 – zijn werk tot leven brengt in de multimediale voorstelling ‘Elders in de wereld’, zonder dat hij zélf iedere avond het podium op hoeft.

Dit klinkt arrogant, maar is het niet: Heytze heeft sinds jaar en dag nu eenmaal last van reisangst. Leine: “Het maakt niet uit of Ingmar er lijfelijk is of niet, ik hoor altijd zijn stem in mijn hoofd als ik zing. En stiekem is het eigenlijk best lekker om met iemand samen te werken die er nooit is!”

De twee artiesten bewonderen elkaars werk al langer. Leine viel ooit voor Heytzes teksten “omdat ze zich kenmerken door zelfspot en zwarte humor. Dat mag ik wel.” Haar favoriete boek van hem, naast ‘Elders in de wereld’, is ‘Ik ben er voor niemand’. Dit zijn ook de twee belangrijkste bronnen voor de multimediale voorstelling, aangevuld met werk dat Heytze speciaal schreef. Dat deed Heytze, omdat hij op zijn beurt onder de indruk is van Leine’s kwaliteiten.

“Leine valt als muzikant volkomen samen met zichzelf. De Leine met wie  je vooraf een praatje maakt en de Leine met wie je na het optreden een  biertje drinkt, is precies dezelfde als de Leine die haar gitaar pakt  en schijnbaar moeiteloos het kippenvel op je armen zingt. Hoe noem je  zo iemand? Een ster zonder sterallures, een natuurtalent.”

Showcase Lowlands 2008

Het begin van de multimediale muziektheatervoorstelling ‘Elders in de wereld’ was een showcase van 20 minuten op Lowlands 2008. Leine: “Mijn idee was om de poëzie van Ingmar Heytze niet alleen een gezicht en een stem te geven, maar ook een film en een soundtrack.” Ze begon het project met het maken van een korte film – door filmregisseur Joris Hoebe – waarin Heytze zijn eigen teksten voordraagt.

Heytze verpersoonlijkt het personage Retour Afzender, een antiheld die in een wereld leeft met angsten en fantasieën er heimelijk naar verlangt een ander persoon te zijn. Iemand zonder vrees.  Leine verbeeld de ongrijpbare buitenwereld, iemand die veel reist en de wijde wereld is ingetrokken. Maar ook zij heeft haar angsten, twijfels en onzekerheden. Het zijn thema’s die op verschillende manieren terugkomen in de voorstelling.

De showcase bleek een succes, net als de twee try out uitvoeringen die volgden in het voorjaar van 2009 in Amsterdam. Het was duidelijk: dit smaakte naar meer! Niet alleen vanwege de positieve reacties. Er lag nog veel meer werk van Heytze en het verhaal was nog niet helemaal verteld. Heytze: “Poëzie wordt vaker op muziek gezet. Meestal bouwt de componist het  gedicht daarvoor stevig om, of timmert een wat hoekig nummer om de  tekst heen. Leine niet. Zij laat het gedicht van A tot Z horen en het  klinkt alsof de tekst voor haar muziek is geschreven in plaats van  andersom.”

8mm jeugdfilms

Heytze werkte dan ook graag mee aan een uitbreiding en vervolmaking van de voorstelling ‘Elders in de wereld’. Leine nam wederom het voortouw. Er werden 8 mm jeugdfilms van haar en Heytze gedigitaliseerd, slow motion filmjes van de reizen van Leine toegevoegd, meer teksten van Heytze omgetoverd tot mooie liedjes. Het resultaat: een magische, multimediale voorstelling waarin optimaal gebruik wordt gemaakt van film, geluid, tekst, live muziek, fragmentarische beelden uit de jeugd van beide hoofdrolspelers. Op het toneel gaat Leine iedere avond – bijgestaan door twee muzikanten – bovendien letterlijk de strijd aan met haar eigen angsten en onzekerheden.

Voor Leine was het in elkaar zetten van de voorstelling – en het veelvuldig heen en weer pingpongen van ideeën via internet met Heytze – een heel nieuwe manier van werken: “Elders in de Wereld heeft me gedwongen anders te gaan componeren, buiten de kaders van een liedje te denken. Normaal ga je van de muziek uit, nu van de tekst. Bovendien ga je anders luisteren als er tekst in je eigen taal wordt gezongen, ook dat was nieuw voor mij. Mijn muziek is er door veranderd.”

Voor Heytze was het eveneens een nieuwe ervaring. “Als ik een gedicht van mezelf door Leine hoor zingen, wordt het ook weer  nieuw voor mij – ik kan nauwelijks geloven dat ik die tekst geschreven  heb. Sterker nog: het lijkt onvoorstelbaar dat het gedicht ooit heeft kunnen bestaat zonder die betoverende muziek. Het vermoeden bestaat  dat zij dit ook kan met handleidingen voor haarkrullers en  telefoonboeken.”

Voor meer info, een actueel overzicht van de speeldata van ‘Elders in de wereld’: www.leine.nl of info@leine.nl