Filter Vertaalprijs 2019 gaat naar Jos Vos

Utrecht – De Filter Vertaalprijs 2019 is toegekend aan Jos Vos voor zijn vertaling van Het hoofdkussenboek van Sei Shōnagon (Athenaeum – Polak & Van Gennep, 2018). Dat is dinsdagavond bekendgemaakt tijdens een feestelijke bijeenkomst op Wereldboekendag in Houtzaagmolen De Ster in Utrecht. Het prijzengeld van de Filter Vertaalprijs bedraagt 10.000 euro en wordt ter beschikking gesteld door een aantal uitgeverijen en begunstigers. De organisatie van de uitreiking was in handen van Stichting Filter in samenwerking met Het Literatuurhuis.
De jury van de Filter Vertaalprijs koos voor de vertaling van Jos Vos omdat deze zorgt voor een unieke leeservaring, een feest van taal en levenskunst, een vertaalprestatie van groot formaat. ‘Weten we wel zo zeker dat dit boek vóór deze vertaling al bestond,’ vraagt de jury van de Filter Vertaalprijs 2019 zich af, immers: ‘Geen enkele tekst is in steen gebeiteld, maar door zowel de grote afstand in tijd en ruimte als de volstrekt losse vorm heeft dit Hoofdkussenboek van een tiende-eeuwse Japanse hofdame de vertaler gedwongen tot een ongekende vrijheid.’

De jury bestond dit jaar uit Anne Lopes Michielsen, Yolanda Rodríguez Pérez, Eva Wissenburg, Martin de Haan (winnaar van de prijs in 2018) en Ton Naaijkens (secretaris).

Het hoofdkussenboek

Het hoofdkussenboek werd in de tiende eeuw geschreven door een levenslustige en bijdehante vrouw aan het hof van keizerin Teishi in de toenmalige hoofdstad, het huidige Kyoto. Het verhaal werd vooral overgeleverd via vertalingen in het Engels en is nu – na al die eeuwen – voor het eerst rechtstreeks uit het Japans in het Nederlands vertaald.

Het is een canoniek, verrassend modern werk met veel aandacht voor het alledaagse maar elegante hofleven, de kleding die de hovelingen dragen en de avontuurtjes die zij beleven. Deze ongekuiste versie is gebaseerd op de meest gezaghebbende Japanse editie en bevat niet eerder vertaalde fragmenten. Jos Vos voegde er een korte, prikkelende inleiding aan toe.