‘Vele verhalen zijn nodig’

25-jarige Savannah Bay laat alles naast elkaar bestaan

Door Peter le Nobel

'Voor een benadering van de werkelijkheid zijn vele verhalen nodig', zegt Marischka Verbeek. Foto: Peter le Nobel
'Voor een benadering van de werkelijkheid zijn vele verhalen nodig', zegt Marischka Verbeek. Foto: Peter le Nobel

Utrecht – De drukproeven liggen op de grote houten tafel in het kantoor achter Savannah Bay. Trots laat eigenaar Marischka Verbeek hen zien. Savannah’s Silver Stories gaat het heten, vanwege het 25-jarig bestaan van deze bijzondere boekwinkel aan de Telingstraat 13 in Utrecht.

Diverse schrijvers en dichters hebben een bijdrage geleverd aan dit boek. “Allemaal mensen die een bijzondere band met de winkel hebben”, zegt Verbeek. “Daarom is een groot deel van hen Utrechter, omdat zij nogal eens in de zaak komen snuffelen.” Er zit echter ook een verhaal bij van Ali Smith, een Schotse schrijfster die twee keer genomineerd was voor de Booker Prize. “Ik ben heel erg fan van haar. Zij was in de winkel en ik stond echt te dralen en omstandig uitleg te geven over het boekje en het jubileum. Zij had me door: ‘You want me to give you a story?’ En die kreeg ik: ‘A story of love’, een verhaal dat nog niet eerder is vertaald.”

Er zijn meerdere bijzondere bijdragen, zoals het verhaal van Ernst Jansz. Het gros kent hem van de oude band Doe maar, maar inmiddels schrijf hij al jaren romans. “Hij heeft het nummer ‘Just like a woman’ van Bob Dylan vertaald, maar stuit op heel veel problemen. Het is ook een heel mysterieuze songtekst. Daar heeft hij een verhaal over geschreven dat hij afsluit met zijn eigen vertaling.” Ype Driessen heeft als bijdrage een fotostrip aangeleverd, terwijl Joep Dohmen, professor aan de Universiteit van Humanistiek, filosofeert over verhalen. Een bont gezelschap dus, en dat past precies bij de winkel.

Feministisch

Savannah Bay was ooit een ‘feministiese’ boekwinkel. In 1975 bestond de Heksenkelder aan de Oudegracht, onder de Heksenketel, een vrouwencafé. Op de vleugels van de vrouwenbeweging in die tijd draaide vooral de winkel zo goed dat die naar een groter pand moest uitwijken. Dat werd de Telingstraat, waar de naam van de zaak werd veranderd in Savannah Bay, gebaseerd op een toneelstuk van Marguerite Duras. “Ik vind het zelf een heel mooie naam, niet zo’n uitgesproken strijdlustige naam als bijvoorbeeld ‘De Feeks’ of Xantippe’. Dat past ook niet meer in deze tijd.”

Rond 1996 is Savannah Bay een algemene boekwinkel geworden, maar vanwege de geschiedenis zijn er nog steeds maatschappelijke activiteiten in de winkel. “Rond die tijd werd ik eigenaar, bijgestaan door stichting De Luister. Dankzij die stichting worden heel veel activiteiten georganiseerd. Het COC heeft een onderkomen gevonden bij de boekwinkel en geeft onder meer voorlichting voor mensen die hun coming out beleven. Hier is dat toegankelijk voor ze dan bijvoorbeeld in een homobar.” Door al die activiteiten heeft Marischka Verbeek eerder dit jaar de Annie Brouwer Korf Prijs gewonnen, een prijs op het gebied van homotolerantie.

Verhalen

De winkel heeft literatuur en poëzie uit binnen- en buitenland, literatuurwetenschap, filosofie, en boeken op het gebied van gender en etniciteit, homoseksualiteit en transgender. “De winkel heeft dus een literair gezicht, een roze gezicht en een gender gezicht. Het is heel moeilijk om jezelf in één zin te omschrijven, maar hier past alles goed bij elkaar. Vaak vinden mensen dat je een keuze moet maken, maar het is mijn passie om alles naast elkaar te laten bestaan. Als je van meerdere werelden bent, dan draag je dat toch uit. Zo hou ik van zowel mannen als vrouwen, en ben ik een mix van etniciteiten. Mijn moeder is Indisch, en heeft onder meer Javaans, Chinees, Joods en Portugees bloed -mijn vader was trouwens Rotterdams. Eigenlijk kun je de werkelijkheid alleen benaderen met verhalen. En vele daarvoor zijn nodig.”

Feest

Op zaterdag 7 november viert Savannah Bay haar 25-jarig jubileum in Rasa, Pauwstraat 13a. Het programma wordt om 20.00 uur geopend door de burgemeester van Utrecht, Aleid Wolfsen. De presentatie is handen van de Utrechtse schrijfster en dichter Vrouwkje Tuinman. Voordrachten zijn er van onder andere Sanneke van Hassel, Joep Dohmen, Alexis de Roode en Ingmar Heytze, die zich laat begeleiden door Cor van Ingen (bassist van Spinvis). Ook maakt Savannah Bay op deze avond de winnaar van de Publieksprijs van de verhalenwedstrijd ‘Spreken is zilver?’ bekend. Willemijn Werts, winnaar van de Juryprijs van de verhalenwedstrijd zal haar verhaal voordragen. DJ Suna is de muzikale moderator van de avond en singer-songwriter Leine verzorgt als afsluiter van het theatergedeelte een muzikaal optreden. Hierna is er nog een borrel en feest in de foyer en uiteraard signeren de aanwezige auteurs het gepresenteerde boek.

Boek

Iedere bezoeker van het feest ontvangt op vertoon van de entreekaart een exemplaar van het boek Savannah’s Silver Stories. Ruim 20 bekende auteurs, onder wie Ali Smith, Bart Moeyaert, Esther Jansma, Marlene van Niekerk en Ruben van Gogh – schreven speciaal voor Savannah Bay een gloednieuw gedicht of verhaal met als thema het ‘onvertelde verhaal’. Een passend onderwerp voor een boekwinkel die haar bestaansrecht ontleent aan het ontdekken en promoten van niet of minder vaak gehoorde verhalen en stemmen.

Kaarten zijn online te bestellen via http://www.savannahbay.nl voor 22,50 euro. Deze prijs is inclusief het boek (Klik in het menu op Aanbiedingen en dan Speciale uitgaven). Je kunt ook bij Savannah Bay in de winkel kaarten kopen, of via e-mail of telefoon reserveren. De kaartjes moeten wel vantevoren in de winkel worden opgehaald en betaald.