‘In Nederland wordt erg badinerend over de literaire thriller gesproken’

unknown

Door Cathelijne Esser

Utrecht – ‘Niemand weet meer wat een roman is. Dat merk je aan zoiets iets idioots als de literaire thriller,’ zei Connie Palmen eind 2009 in tv-programma Kunststof. Temidden van de discussie over de literaire thriller verschijnen nieuwe titels. Wat is het standpunt van de auteurs zelf? Tupla Mourits over hun nieuwste literaire thriller Meer dood dan levend.

Het vierde boek van Tupla Mourits, het pseudoniem van het Amstelveense auteursduo Wendela de Vos en Atie Vogelenzang is net als de drie voorgaande romans een thriller met literair predikaat. Op vitaal.nl geeft De Vos in haar vaste column een reactie op de Palmendiscussie en noemt ze de boeken die ze met Vogelenzang schrijft ‘best wel literair.’

Wanneer is een thriller literair, wat jullie betreft?

De Vos: ‘Een literaire thriller is een spannend boek met een plot en een misdrijf, waarin geen clichés staan, het taalgebruik goed is, het verhaal niet ééndimensionaal is en de hoofdpersonages een ontwikkeling doormaken. Wij voldoen redelijk goed aan die elementen maar hebben niet de pretentie literatuur te schrijven. Ik denk weinig thrillerschrijvers. Mensen als Donna Tart, Philippe Claudel, Ian McEwan, dat zijn natuurlijk de echte literaire thrillerschrijvers, maar daar hoor je Connie Palmen niet over.

Vogelenzang: ‘Het was op verzoek van de boekinkopers dat het stempel ‘literaire thriller’ op onze boeken werd gezet. Dat verkocht beter.’

De Vos: ‘Er wordt erg badinerend over de literaire thriller gesproken, ook door mensen van het Fonds voor de Letteren. Aan thrillerschrijvers kennen ze geen werkbeurzen toe. In België worden thrillerschrijvers wel voor vol aangezien en krijgen ze gewoon subsidie.’

Vogelenzang: ‘In Nederland ben je met een plotgericht boek meteen verdacht.’

Palmen vindt dat thrillers bestaan bij de gratie van clichés – in stijl, in denkbeelden en in de verwachtingen die thrillers wekken bij de lezer. Mee eens?

Vogelenzang: ‘Ik denk dat je het geen clichés moet noemen maar wetten. Eén zo’n wet is de plot.’

De Vos: ‘De ene thriller is de andere niet. Er zijn thrillers waar de misdadiger vies haar heeft en een lelijk gezicht – heel cliché. Maar thrillers van Scandinavische schrijvers als Karin Fossum, Karin Alvtegen en Kerstin Ekman zijn verontrustende boeken, die rekken de werkelijkheid op en zijn van hoog niveau. In de discussie over de kwaliteit van thrillers worden alle auteurs voor het gemak op één hoop gegooid, dat is frustrerend.’

Palmen vindt dat een literaire roman nooit het effect kent dat ze bij de lezer teweeg brengt, in tegenstelling tot een thriller die op een kant-en klaar-emotie zou mikken. Eens?

Vogelenzang: ‘Ik vraag me af of Palmen niks beoogt met haar boeken. Ze wil toch ook verontrusten of ontroeren en schrijft daar dus naar?’

De Vos: ‘Iedere schrijver wil iets aanrichten. Schrijvers van gewone romans gaan misschien iets minder berekenend te werk dan schrijvers van spannende boeken. De opzet van een literaire roman is iets teweeg brengen, de opzet van een literaire thriller is een retespannend boek schrijven. Maar zegt dat iets over de kwaliteit?’

Over clichés gesproken: de titel ‘Meer dood dan levend’ is een cliché-uitdrukking…

De Vos: ‘Haha, ja, dat wel. Het probleem is dat onze werktitels door de uitgeverij altijd veel te literair gevonden worden. Daarin moeten we dus concessies doen. Maar deze titel dekt wel erg de lading.’

Vogelenzang: ‘De titel en het omslag zijn heel belangrijk en als auteur heb je daar niet zoveel over te zeggen. Het is handel, net als melk en aardappelen.’

—-

Over Meer dood dan levend

De Amsterdamse twintiger Luna wordt slachtoffer van een gewelddadige overval. Als ze erachter komt wie haar overvaller was, gelooft de politie haar niet. Luna besluit het recht in eigen hand te nemen. Dat loopt volkomen uit de hand. Zie verder www.tuplamourits.nl en www.arbeiderspers.nl