‘Ik houd van verhalen met een ‘twist’ ‘

David Veldman debuteert met verhalenbundel

Door Peter le Nobel

David Veldman geeft graag een twist aan zijn verhalen. Foto: Peter le Nobel
David Veldman geeft graag een twist aan zijn verhalen. Foto: Peter le Nobel

Utrecht – “Veel verhalen in deze bundel hebben een onverwacht, vaak nogal heftig einde”, concludeert David Veldman naar aanleiding van zijn verhalenbundel Egidius Donker, Ra-Ra Boem-Boem, “maar ik heb ook verhalen geschreven die veel kalmer verlopen. Die pasten alleen niet bij de verhalen in deze bundel.”

In het debuut van David spelen de avonturen van zijn personages zich grotendeels in de stad af, en ze eindigen op het eerste gezicht vaak absurd, met een zekere grimmige, zwart omrande logica, zoals in ‘Zo voelt de lente’, waarin een vrouw zich tegen haar slapende minnaar aanvleit, met een lucifer, klaar om een spoor van lampolie in de hens te zetten.

“Dat verhaal is een bescheiden hommage aan het prachtige verhaal ‘A perfect day for Banana Fish’ van J.D. Salinger, maar ik heb er ook elementen van Bridget Jones’ Diary in verwerkt. Overigens, als je het verhaal ‘Egidius Donker ra-ra boem-boem’ leest, dat even verderop in de bundel staat, ontdek je dat het allemaal goed komt, met die vrouw en haar minnaar.” In ‘De Alchemist’ verzint een hotelhoudster allerlei lieve verhaaltjes over een hotelgast, die regelmatig onder het bloed terugkomt van een avondwandeling. “Veel van deze verhalen gaan over de manier waarop mensen omgaan met de werkelijkheid. De een kleurt een weinig florissante werkelijkheid in met troostende verhalen, de ander probeert uit alle macht de werkelijkheid naar zijn hand te zetten, zoals de koning in ‘Het aanzien van Nederland’ die besluit om Nederland te restylen.”

Verhalenbundel…

Debuteren met een verhalenbundel komt in Nederland naar verhouding niet vaak voor. Meestal wordt direct de vraag gesteld wanneer de schrijver toe is aan het schrijven van een roman. “Een Amerikaanse schrijver heeft twee dromen: het schrijven van ‘the great American novel’ en het schrijven van het perfecte verhaal. In Nederland ligt de nadruk op de roman. Dat verandert gelukkig, de laatste jaren. Dankzij Joost Zwagermans bloemlezing De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 250 verhalen. En dankzij schrijvers als Sanneke van Hassel, die twee erg mooie verhalenbundels heeft geschreven, en D. Hooijer, die onlangs de Libris Literatuurprijs ontving voor een verhalenbundel.”

Veldman is vaak genoeg aan een roman begonnen, maar strandde steevast. “Ik ben nogal chaotisch. Als je begint aan een roman, dan zou je eigenlijk eerst een synopsis moeten maken, zodat je alvast een beetje kunt sturen. Ik daarentegen, begon gewoon met schrijven en ontdekte dan na een half jaar bijvoorbeeld dat de mannelijke hoofdpersoon toch beter een vrouw kon zijn. En kon dan alles weer gaan herschrijven. Meestal had ik dan alweer een idee voor een nieuwe romanpoging. En ging ik daarmee verder.”

Of roman?

“Ik schrap heel veel, ik houd van gecomprimeerd schrijven, dus wat dat betreft is het korte verhaal een goed genre voor mij. Bij een kort verhaal plof je een leven binnen, je kijkt even rond, en voordat je goed begrijpt wat er aan de hand is, ben je alweer weg. Een roman bouw je langzaam op, je kunt niet pagina’s achtereen kolderieke situaties schrijven, want dan raakt de lezer buiten adem. Je moet de lezer rust gunnen. Dat is een andere manier van schrijven.” De vraag is of er überhaupt een punt van moet worden gemaakt of het volgende boek een verhalenbundel is of een roman. “Michel Faber, die ik heel graag lees, wisselt het af: hij debuteerde met een verhalenbundel, daarna verschenen een aantal korte romans en novelles, vervolgens een vuistdikke Victoriaanse roman, en daarna weer een verhalenbundel.”

Het intrigerende verhaal

Veldman heeft een voorliefde voor de bijzondere wending. “Over de dood van Napoleon doen verschillende verhalen de ronde. Of hij stierf aan een vorm van kanker, vermoedelijk maagkanker, of hij werd vermoord. Er zijn er die beweren dat het behang van zijn slaapkamer is ingesmeerd met arsenicum, zodat hij langzaam werd vergiftigd. De meeste historici verwijzen die theorie naar het rijk der fabelen. Goed, er is een verhoogde concentratie arsenicum aangetroffen in zijn haar, maar dat bewijst niks. Veel artsen in die tijd gebruikten arsenicum als geneesmiddel. Als je fictie schrijft, hoef je je gelukkig niks van die praktische bezwaren aan te trekken. Als je er maar in slaagt je lezer te laten geloven in wat jij ze voorschotelt. Ik houd van verhalen met een twist. Een ogenschijnlijk normaal personage dat ineens iets raars uithaalt, een onbetrouwbare verteller, een onverwachte wending.”

(werktitel)

Aandacht voor de bijzondere wending heeft Veldman niet alleen in de literatuur. Sinds het einde van de jaren negentig maakt hij deel uit van de kunstenaarswerkgroep (werktitel). “Tussen haakjes, ja. Ik was net afgestudeerd en een oud-studiegenoot wilde een schrijversgeneratie beginnen, zoals de Vijftigers of de Tachtigers. Een absurd idee natuurlijk, want een generatie begin je niet.” Na twee jaar waarin vooral werd vergaderd werd (werktitel) na onenigheid over een kachel op een laag pitje gezet. “We zaten in een huisje op de hei, het was lente en al redelijk warm, maar een van de leden wilde toch per se de kachel aan. Tja, zo gaan generaties ten onder.” Het was de spreekwoordelijke zweetdruppel, maar uiteindelijk kwam het tot een doorstart, met geestige wapenfeiten. Zo droeg de kunstenaarsgroep Loeki de Leeuw voor als Dichter des Vaderlands met het stamelgedicht ‘Asjemenou’.

Op dit moment wordt de site www.werktitel.nl herbouwd en wordt er gewerkt aan het online tijdschrift (werk). “De kunstenaarsgroep staat open voor alle kunstdisciplines, maar het tijdschrift is echt een literair onderdeel. Wij willen daar een e-book van maken, met verhalen, gedichten en literaire beeldverhalen.”

—-

Scannen0002David Veldman, ‘Egidius Donker, Ra-Ra Boem-Boem’, Uitgeverij Mouria, 175p., ISBN: 978-90-458-0081-3, prijs: 16,95 euro.

Voor de voordracht van Loeki de Leeuw, google met zoektermen: loeki de leeuw youtube dichter des vaderlands.