Het ‘Of, hoe, waarom’ van Hanna Bervoets

Door Peter le Nobel

Hanna Bervoets, Foto: Laura Stek
Hanna Bervoets, Foto: Laura Stek

Amsterdam – Hanna Bervoets (25) werd benaderd door maar liefst twee uitgevers om uiteindelijk de thrillerroman ‘Of, hoe, waarom’ te schrijven. Een droom voor elke schrijver. Ook de presentatie is opmerkelijk, met onder meer filmpjes op Youtube, een vriendensite van de personage op Hyves en op haar eigen website een overzicht van ’deleted scenes’ alsof het boek een dvd betreft.

“Voor Volkskrant Magazine schrijf ik lange reportages al een beetje in verhaalvorm”, zegt Bervoets. Twee uitgevers viel dat op en zij belden haar op voor een gesprek. Bervoets had de luxe om te kiezen. “Maar ik vond dat ik dan wel een paar hoofdstukken moest hebben geschreven en een outline.” Uiteindelijk koos ze voor L.J. Veen. “Met de redacteur had ik een goede klik en ik vertrouwde hem tijdens het begeleiden. Als hij een passage wilde verbeteren, dan had ik daar al mijn twijfels over. Bovendien had hij hetzelfde idee over waar het boek heen moest.”

Het boek heeft een straffe structuur, ingedeeld naar het of, hoe en waarom van het verhaal en steeds op maandag, dinsdag, woensdag en donderdag. “Dat is uit een soort luiheid ontstaan. Ik ben heel erg van de structuur. Dat doe ik ook bij reportages. Als je de structuur eenmaal hebt, dan hoef je alleen maar in te vullen. Ik zie die als een huis die ik kan versieren. Voor mij was het ook een manier om de spanning op te bouwen. Het ‘hoe ‘werkte daarbij als een soort motortje. In die zin was het een soort experiment.”

Opvallend zijn ook de stripachtige vormen in het boek. ‘Baf’, ‘Boem’ staan bijvoorbeeld in een stervorm. “Dat is meer grappig bedoeld. Ik heb al de neiging om met geluiden te werken en vroeg me af: ‘Waarom niet direct in stripvorm?’ Ik vind het ook wel leuk als dingen door elkaar lopen. Gelukkig had ik die vrijheid bij de uitgever.”

In het boek werkt journaliste Flora Vos voor het tijdschrift ‘Haar verhaal’. De gekste personages interviewt zij. Uiteindelijk gebeuren er vreemde dingen met hen, en met de mensen die ze buiten werktijd tegenkomt. Een verhaal dat verloopt via het brein van Flora, steeds onderbroken met een uitslag, als variatie op ‘whodunnit?’

Identiteit

“Flora had ik aanvankelijk beschreven als een veel cynischer personage. Nu is ze van zichzelf minder grappig, maar ze komt zo over door haar naïviteit. Ze wordt niet opgemerkt tot ze opeens helemaal doorslaat. Dat is geïnspireerd op de gezinsdrama’s en de schietpartijen op scholen die vaak in het nieuws zijn geweest. Ik heb daar heel veel over gelezen, ook over de psychologische achtergronden van de daders. Het gaat vaak om mensen die heel lang niet worden gezien, en dan opeens losgaan.”

Een passage valt daaraan toe te schrijven, als kunstenares Hanna tegenover Flora een betoog in de discotheek houdt: “Angstvrij, maar niet zonder boodschap. ‘Empowering’, daar gaat het om: keuzes maken over je identiteit, het heft in eigen handen nemen. Maar dan niet op een feministische manier hè. Dat natuurlijk niet. De term post-modernisme doet de toestand weinig recht, maar je moet toch wat op de flyer opschrijven.”

“De passage is ook een persiflage op betogen van jongere kunstenaars die helemaal vastlopen in dit soort termen”, zegt Bervoets, “maar het klopt: keuzes maken over je identiteit komt in onze huidige cultuur natuurlijk heel sterk naar voren. Dat wisselen van identiteit, steeds met andere kleren, achter een zwarte zonnebril, dat zie je bijvoorbeeld heel sterk bij de artiest Lady Gaga. Flora doet dat ook een beetje, maar het lukt haar niet. Ze wordt gezien als een grijze muis, terwijl ze van binnen heel flamboyant is.”

Uiterlijk

In een aantal commentaren op het boek wordt vooral het uiterlijk als thema benadrukt. “Tsja, iedereen is in het verhaal wel heel erg bezig met make up, maar ik heb er zelf niet bij stilgestaan. Het is opvallend dat iedereen weer iets anders uit het boek haalt. In mijn ogen gaat het vooral om de grens tussen feit en fictie, maar die thema’s komen eigenlijk pas achteraf naar voren, ondanks de strakke structuur inderdaad.”

Het schrijven van een roman smaakt naar meer, maar Bervoets wil zich nog lang niet vastleggen op één discipline. “Ik wil nu gewoon weer doorgaan met journalistieke reportages, misschien schrijf ik een toneelstuk, en wie weet komt er wel een non-fictieboek.”

—-

Hanna Bervoets, ‘Of, hoe, waarom’, uitgeverij L.J. Veen, 171 p. ISBN: 978-90-204-6666-9. Prijs: 16,90 euro. Zie ook www.hannabervoets.nl en www.ofhoewaarom.nl Donderdag 1 oktober van 20.00 tot 22.00 uur wordt het boek officieel gepresenteerd in bar Why Not?, Nieuwezijds Voorburgwal 28 in Amsterdam.