adverteren?

adverteren?

‘Mensen hebben niet enkel gevoelens van vredelievendheid’

Herman Leenders – Dat is wij
Door Peter le Nobel
Utrecht – ‘Als je ophoudt te begrijpen, kun je elkaar beter verstaan.’ Het is een zin die in mij opkomt als ik de klare taal lees van Herman Leenders in zijn nieuwste bundel ‘Dat is wij’. Klare taal met duidelijke beelden, sober opgeschreven, met een meedogenloze helderheid.
De bundel bestaat uit drie delen. ‘Onchristelijke gedachten’ richt zich vooral op de relatie met de vrouw en ‘Ora pro nobis’ (bid voor ons) op de gedachten die mensen liever niet zouden willen hebben. ‘Naar wens’ bestaat vooral uit gedichten die in opdracht geschreven zijn, met onder andere een foto van het beeld ‘Jongeling’ in Apeldoorn van Eja Siepman van den Berg.
“Het is niet zo dat er plots een aanleiding was voor deze bundel”, zegt Herman Leenders. “De vorige bundel, Vervalsingen, kwam uit in 2008. Dat is ook mijn ritme: om de vijf jaar gemiddeld, ontstaat er een bundel. Een aantal gedichten heb ik in opdracht geschreven en voor literaire tijdschriften, en natuurlijk laat ik gedichten ook even bezinken. Eigenlijk ben ik altijd bezig, soms freewheelend, soms doelgericht.”
“Onder normale handelingen en alledaagse dingen liggen ook existentiële vragen. Dat zie je vooral in het eerste deel. In deze gedichten verwijs ik naar gevoelens die veel minder gewenst zijn, en die ook de religie als ongewenst beschouwt, zoals jaloezie, ruzie, koppigheid… Mensen zijn nu eenmaal niet enkel liefdevol, vrijgevig, vredelievend en behulpzaam.”
Oorlog
Ja, het is oorlog
Er is altijd ergens oorlog
Het ergste is
Dat ik het niet kan hebben
Dat het oorlog is
Tussen ons
Dat ik zelfs niet weet hoe vrede
Te sluiten
Alsof het moet uitwoeden
Een offensief, een bombardement
De totale vernietiging
Ik die zo goed weet hoe Chinezen
En Tibetanen moeten samenleven
Ik gooi mij als een kamikaze in de strijd
Omdat ik jou niet kan verslaan
Ik aanvaard wapenstilstand
Noch bemiddeling
Ik wil je overgave
Ogenblikkelijk
“Soms zie je, ook in de maatschappij, omstreden gevoelens exploderen. Daar alludeer ik op in het gedicht ‘Forens’: ‘Op elke beerput ligt een deksel’. Er zijn bepaalde zaken en gedachten waarop wij liever een deksel leggen. Het is nochtans beter om ze te aanvaarden en onder ogen te zien dan om ze voortdurend te ontkennen. Ik denk dat mensen daar gelukkiger van kunnen worden.”
“Iedereen is gelijk. Iedereen kampt bijvoorbeeld met jaloersheid, ijdelheid, hebzucht… Ik denk niet dat mensen in wezen veel van elkaar verschillen. Vandaar het enkelvoud van het werkwoord in de titel ‘Dat is wij’. Met het gedicht ‘Agglomeraat’ had ik een appartementsgebouw voor ogen. Mensen leiden hun individuele levens, zij denken dat ze uniek zijn, zich van elkaar onderscheiden, maar ze gelijken meer op elkaar dan ze zouden willen. Het appartement is het prototype van ons inwisselbaar bestaan.”
Leenders relativeert het menselijk bestaan nog meer in het gedicht ‘Terminus’: Of is hij een spin in de badkuip / Die zich weert als Sisyphus / En eindigt in de sifon (p.39)
Een persoonlijke favoriet, zo zou iedereen zich toch als vader willen zien?
Mijn kelder is mijn vader
Mijn kelder is mijn vader
Als het bommen regent
Zal hij mij beschermen
Warm als het stenen vriest uit de grond
Koel in de zomer
Hij bewaart de middelmaat
De aardappelen
En mijn beste wijnen
Op hem is het huis gebouwd
Met ramen en deuren
Niemand kent mijn witgekalkte kelder
Met de navelstrengen en het rag
Als er bezoek is daal ik de uitgesleten trap
Af en buikspreekt hij met mij
In de luchtkoker een verre ruis
Hij weet wie mijn vrienden zijn
Hij geeft mij de fles in handen
Die zij verdienen
En stuurt mij bovengronds
Om mijn plichten te vervullen
“Ik heb altijd al een gedicht over een kelder willen schrijven. Het is een bijzondere plaats. Je vindt er beschutting, het is een soort bunker. Je bent er alleen. De wereld is veraf. Die atmosfeer ben ik gaan verbinden met de vaderfiguur.”

Herman Leenders – Dat is wij

Herman Leenders. "Er zijn bepaalde zaken en gedachten waarop wij liever een deksel leggen." Foto: Michel Vanneuville

Herman Leenders. "Er zijn bepaalde zaken en gedachten waarop wij liever een deksel leggen." Foto: Michel Vanneuville

Door Peter le Nobel

Utrecht – ‘Als je ophoudt te begrijpen, kun je elkaar beter verstaan.’ Het is een zin die in mij opkomt als ik de klare taal lees van Herman Leenders in zijn nieuwste bundel ‘Dat is wij’. Klare taal met duidelijke beelden, sober opgeschreven, met een meedogenloze helderheid.
De bundel bestaat uit drie delen. ‘Onchristelijke gedachten’ richt zich vooral op de relatie met de vrouw en ‘Ora pro nobis’ (bid voor ons) op de gedachten die mensen liever niet zouden willen hebben. ‘Naar wens’ bestaat vooral uit gedichten die in opdracht geschreven zijn, met onder andere een foto van het beeld ‘Jongeling’ in Apeldoorn van Eja Siepman van den Berg.
“Het is niet zo dat er plots een aanleiding was voor deze bundel”, zegt Herman Leenders. “De vorige bundel, Vervalsingen, kwam uit in 2008. Dat is ook mijn ritme: om de vijf jaar gemiddeld, ontstaat er een bundel. Een aantal gedichten heb ik in opdracht geschreven en voor literaire tijdschriften, en natuurlijk laat ik gedichten ook even bezinken. Eigenlijk ben ik altijd bezig, soms freewheelend, soms doelgericht.”
“Onder normale handelingen en alledaagse dingen liggen ook existentiële vragen. Dat zie je vooral in het eerste deel. In deze gedichten verwijs ik naar gevoelens die veel minder gewenst zijn, en die ook de religie als ongewenst beschouwt, zoals jaloezie, ruzie, koppigheid… Mensen zijn nu eenmaal niet enkel liefdevol, vrijgevig, vredelievend en behulpzaam.”
Oorlog
Ja, het is oorlog
Er is altijd ergens oorlog
Het ergste is
Dat ik het niet kan hebben
Dat het oorlog is
Tussen ons
Dat ik zelfs niet weet hoe vrede
Te sluiten
Alsof het moet uitwoeden
Een offensief, een bombardement
De totale vernietiging
Ik die zo goed weet hoe Chinezen
En Tibetanen moeten samenleven
Ik gooi mij als een kamikaze in de strijd
Omdat ik jou niet kan verslaan
Ik aanvaard wapenstilstand
Noch bemiddeling
Ik wil je overgave
Ogenblikkelijk
“Soms zie je, ook in de maatschappij, omstreden gevoelens exploderen. Daar alludeer ik op in het gedicht ‘Forens’: ‘Op elke beerput ligt een deksel’. Er zijn bepaalde zaken en gedachten waarop wij liever een deksel leggen. Het is nochtans beter om ze te aanvaarden en onder ogen te zien dan om ze voortdurend te ontkennen. Ik denk dat mensen daar gelukkiger van kunnen worden.”
“Iedereen is gelijk. Iedereen kampt bijvoorbeeld met jaloersheid, ijdelheid, hebzucht… Ik denk niet dat mensen in wezen veel van elkaar verschillen. Vandaar het enkelvoud van het werkwoord in de titel ‘Dat is wij’. Met het gedicht ‘Agglomeraat’ had ik een appartementsgebouw voor ogen. Mensen leiden hun individuele levens, zij denken dat ze uniek zijn, zich van elkaar onderscheiden, maar ze gelijken meer op elkaar dan ze zouden willen. Het appartement is het prototype van ons inwisselbaar bestaan.”
Leenders relativeert het menselijk bestaan nog meer in het gedicht ‘Terminus’: Of is hij een spin in de badkuip / Die zich weert als Sisyphus / En eindigt in de sifon (p.39)
Een persoonlijke favoriet, zo zou iedereen zich toch als vader willen zien?
Mijn kelder is mijn vader
Mijn kelder is mijn vader
Als het bommen regent
Zal hij mij beschermen
Warm als het stenen vriest uit de grond
Koel in de zomer
Hij bewaart de middelmaat
De aardappelen
En mijn beste wijnen
Op hem is het huis gebouwd
Met ramen en deuren
Niemand kent mijn witgekalkte kelder
Met de navelstrengen en het rag
Als er bezoek is daal ik de uitgesleten trap
Af en buikspreekt hij met mij
In de luchtkoker een verre ruis
Hij weet wie mijn vrienden zijn
Hij geeft mij de fles in handen
Die zij verdienen
En stuurt mij bovengronds
Om mijn plichten te vervullen
“Ik heb altijd al een gedicht over een kelder willen schrijven. Het is een bijzondere plaats. Je vindt er beschutting, het is een soort bunker. Je bent er alleen. De wereld is veraf. Die atmosfeer ben ik gaan verbinden met de vaderfiguur.”
—-
voorkanthermanleendersHerman Leenders, ‘Dat is wij’, Uitgeverij De Arbeiderspers. Prijs: 17,95 euro. 64 p. NUR: 306. ISBN: 978-90-295-8793-8. Zie www.arbeiderspers.nl of www.hermanleenders.be

Reacties gesloten.

adverteren?

Interviews

Debuutbundel Jolanda Oudijk: ‘Zwijgzee’

Jolanda Oudijk: ‘Met mijn gedichten doorbreek ik de stilte.’ Foto: VB Fotografie

Door Peter le Nobel

Amersfoort – Hoe meer mensen betrokken raakten bij haar debuutbundel, des te autobiografischer de bundel ‘Zwijgzee’ van Jolanda Oudijk werd.

Jolies Heij debuteert na jaren dichterschap met ‘Lolita zei…’

Jolies Heij. Haar bundel beschrijft meer dan het opgroeien van een jonge vrouw. (Foto: Peter le Nobel)

Utrecht – Jolies Heij treedt overal in het land op, op poetryslams, voordrachtsbijeenkomsten, tijdens festivals… En sinds 2008 schrijft ze het ene gedicht na het andere. Het is bijzonder dat […]

Aanvankelijk wilde Pom Wolff een ‘best of’ maken van zijn werk tot nu toe, maar het liep anders. ‘Kapotte vogeltjes’ brachten hem op het spoor om 40 gedichten te verdelen over vier boekjes. Gezamenlijk vormen zij het kleinood, of parelsnoer: ‘Een vrouw schrijft een jongen’.
“Ik heb wat met titels die je op meerdere manieren kan […]

Cynthia Stijger Aramburu: ‘Als je geen stempels zet op alles, heb je liefde voor de ander, de natuur en het leven zelf’
Aurora, een familie- en liefdesverhaal dat leest als een detective
Een man en een vrouw die elkaar na vijftig jaar terugzien waarbij de liefde opbloeit als nooit tevoren. Het klinkt als een sprookje. Cynthia Stijger […]

Paul Verhuyck – Inmiddels op aarde
Elf jongens uit een eindexamenklas van een gymnasium. April 1958. De wereld ligt aan hun voeten. Maar toch pleegt de een na de ander later zelfmoord. Soms ligt het er duidelijk bovenop, met een jachtgeweer, soms treedt de dood subtieler in, bijvoorbeeld door in eenzaamheid weg te rotten. Paul Verhuyck […]

Pim te Bokkel: ‘Dit is hoe een storm ontstaat’
Vier jaar heeft Pim te Bokkel over zijn laatste bundel gedaan, ‘Dit is hoe een storm ontstaat’. Maar misschien nog veel langer. “Eindelijk kon ik een paar mooie dichtregels kwijt.”
Door Peter le Nobel
Amsterdam – “Als student zag ik op Texel het beeld van Wolkers, met de dichtregels: […]

Herman Leenders – Dat is wij
Door Peter le Nobel
Utrecht – ‘Als je ophoudt te begrijpen, kun je elkaar beter verstaan.’ Het is een zin die in mij opkomt als ik de klare taal lees van Herman Leenders in zijn nieuwste bundel ‘Dat is wij’. Klare taal met duidelijke beelden, sober opgeschreven, met een meedogenloze helderheid.
De […]