adverteren?

adverteren?

‘Bek dicht en dooreten!’

Het geluk van Deborah Klaassen

Door Peter le Nobel

Deborah Klaassen: "Geen angst om te mislukken." Foto: Peter le Nobel

Deborah Klaassen: "Geen angst om te mislukken." Foto: Peter le Nobel

Utrecht  – Deborah Klaassen heeft met ‘Bek dicht en dooreten!’ een origineel debuut geschreven. Door humor en horror te combineren is er een heuse ‘chick noir’ gecreëerd.

Haar personage Laura weet niet goed wat zij met de rest van haar leven wil en besluit als au pair haarzelf te ontdekken in een joodse familie. Een gereformeerde welteverstaan. ‘Op een orthodoxe trouwerij is de moeder van de bruid zwanger; op een conservatieve trouwerij is de bruid zwanger; op een gereformeerde trouwerij is de rabbijn zwanger en op een liberale trouwerij zijn de rabbijn en haar vrouw zwanger.’ (p. 53)

Vlot en beeldend geschreven weet zij een realistische jongedame neer te zetten, met al haar onzekerheden en levendige fantasie. Tanden spelen een belangrijke rol in het verhaal, waarbij ook de vader –als tandarts- een rol speelt.  Sommige scènes kun je alleen diagonaal lezen, zo gruwelijk. “Mijn eigen tanden zijn goed, maar ze kwijt raken is mijn grote nachtmerrie.”

Het boek was oorspronkelijk haar bachelorscriptie, ‘Shut up and eat’, als afsluiter van haar master Creative Writing aan de Brunel University in West-Londen. Haar grote lerares was niemand minder dan Fay Weldon, die ook een prijzende opmerking op de achterflap van haar boek heeft geschreven. “Een van de dingen die ik van haar leerde is dat je zelf expert moet zijn in de gevoelens van je hoofdpersoon”, zegt Klaassen. “Je hoeft niet alles letterlijk te hebben meegemaakt, maar de gevoelens moet je kennen, anders word je personage niet overtuigend. Als Nederlander wilde ik er in Engeland ook echt bij horen, en sprak ik zoveel mogelijk met een Engels accent. Het gevoel dat je je moest bewijzen ervoer ik zelf.”

Horror

Tijdens de master bleek vooral haar horrorverhaal het goed te doen. “Daar hadden ze het weken later nog over.” In haar eerste verhaal had een klein jongetje last van kriebel op zijn billen. Daarvoor moest hij naar de dokter, wat de jongen niet erg vond, want dat vond hij maar wat een avontuur. Tot zijn teleurstelling kreeg hij geen injectie, maar een zalf en de dokter adviseerde hem geregeld een bad te nemen. Het jongetje is blij, want dan kan hij spelen met zijn badeendje. Hij krijgt echter puistjes op zijn achterwerk en ze worden steeds groter. Het blijken eendensnaveltjes te zijn en uiteindelijk moet de dokter ze er met een tang  allemaal uit trekken. De hele badkuip zit onder het bloed. “Leerlingen introduceerden mij aan de auteur Tony White met de woorden: ‘This is Deborah, but be carefull, she has a sick mind’.”

Denktank

De master was sowieso een grote stap in het leven van Klaassen, maar de kiem daarvan is gelegd in haar deelname aan de Nationale Denktank in 2007. “Daar werd ik gestimuleerd om naar het buitenland te gaan. Ik wilde altijd al schrijver worden. In Nederland studeerde ik daarom filosofie om te weten wat ik wilde zeggen, en journalistiek om te weten hoe ik het moest zeggen. Maar ik wilde ook leren hoe je een roman in elkaar zet.”

De Denktank had ook op een andere manier indruk op haar gemaakt. “Voor ik meedeed had ik het idee dat ik het leven van een ander aan het leiden was. Ik zat als student inderdaad in allerlei commissies, maar besefte dat ik in feite heel vervangbaar was. De Denktank  was een enorm ambitieus project. Je moest het Nederlands onderwijs analyseren en oplossingen verzinnen. Daarvoor had je drie maanden de tijd. Eigenlijk is dat een absurde opdracht. Je deed dat met zeventien andere mensen die net zo ambitieus zijn, maar we zitten allemaal in een net iets te klein bootje, en iedereen wil naar de overkant. Een oplossing is dat je die mensen laat sturen die het dichtst bij het roer zitten. Zo leer je hoe je met elkaar moet samenwerken. En uiteindelijk waren we allemaal verrast door de resultaten. Ik dacht: dat wil ik niet alleen hier doen. Ik wil dat de rest van mijn leven blijven doen. Dankzij de denktank verloor ik de angst om te mislukken. Als je droom niet uitkomt, dan is het heel erg, maar als het wel lukt, dan heb je iets heel bijzonders gedaan.”

Schaamte en bewijsdrang

De thema’s in het boek van Klaassen zijn schaamte en bewijsdrang, waarbij de plannetjes van Laura nogal eens in duigen vallen. De omgeving van een joodse familie geeft extra smaak aan de roman. “Ik ben zelf niet joods, maar ken vanaf mijn vierde een heel goede vriendin. Haar vader is joods en haar moeder niet en volgens de leer is zij daarom niet officieel joods, ook al volgt zij alle gebruiken en draagt zij een kettinkje met een davidsster. Zij is altijd een buitenbeentje gebleven.  Het erbij willen horen is een belangrijk onderwerp in mijn boek.” De slotzin van het boek luidt dan ook: ‘… ik straal van geluk en niemand hoeft het te weten, maar ik blijf fake.’ Klaassen: “Je kunt gelukkig zijn als het leven niet loopt zoals je zou willen. Iets is niet gelukt, maar er is wel geluk.”

—-

bekdichtendooreten-thumbDeborah Klaassen, ‘Bek dicht en dooreten’, Uitgeverij Prometheus, 205 p. ISBN 978 90 446 1661 3, prijs: 16,95 euro

Zie ook www.deborahklaassen.com

Wil je een stuk uit het boek horen? Dat kan. Deborah Klaassen leest zelf voor. Kijk op http://www.youtube.com/watch?v=I1Gvm3luxpk&feature=share

1 comment to ‘Bek dicht en dooreten!’

adverteren?